دیوانه نیست؛ فقط نوجوان است
در ذهن نوجوانان چه میگذرد؟ پرورش فرزندانی بالغ، اهل معاشرت، توانمند و مهربان
نوشتۀ لیسا دمور
ترجمۀ بابک حافظی
فرزند نوجوانتان درِ اتاق را به هم میکوبد و فریاد میزند «تو هیچوقت من رو درک نمیکنی!». بُهتزده نگاهش میکنید و نمیدانید چه واکنشی نشان دهید. از خودتان میپرسید «آیا این طغیانها طبیعی است؟ آیا من والدِ بدی هستم؟ چرا او اینقدر پیشبینیناپذیر است؟».
میبینید که فرزندتان یک دقیقه شاد و دقیقۀ بعد عصبانی است، بهجای حرفزدن جیغ میزند، خود را در اتاق حبس میکند و تغییرات سینوسی در رفتار و حالاتش دارد و با آدمهای دیگر بدرفتاری میکند. زیر بار حرف نمیرود و، خلاصه، مایۀ دردسر است.
وقتی به نوجوانهای دیگر نگاه میکنید، متوجه میشوید آنها هم کموبیش همین رفتارها را دارند. و بعد کمکم به این نتیجه میرسید که «نوجوانی یعنی دیوانگی». و بعد، از این نتیجهگیری خودتان خواهناخواه یک نتیجۀ دیگر میگیرید: «نوجوان را باید کنترل کرد تا کار احمقانهای نکند».
اما به مرور زمان متوجه میشوید که کنترلکردن او ناممکن است. شاید بتوانید او را از بیرونرفتن منع کنید، اما باز هم نمیتوانید نظارت کاملی روی همۀ رفتارهای او داشته باشید و فرضاً که بتوانید رفتارهایش را کنترل کنید؛ با هیجانات و احساساتش چه میکنید؟ آنها را که نمیشود کنترل کرد.
میترسید از اینکه به والد کنترلگری تبدیل شوید. نمیخواهید رابطهتان با او خراب شود، اما از تبعات «دیوانگی»هایش هم میترسید و میدانید که باید به هر نحوی شده او را کنترل کرد. نگران و مضطربید و کمکم خودتان هم مثل او به هم میریزید و کلافه میشوید. واقعاً باید با نوجوانان چه کرد؟
یک روانشناس بالینی، که سالها دربارۀ نوجوانان پژوهش کرده و کار بالینی انجام داده، کتابی دربارۀ این دورۀ مهم از زندگی نوشته است. لیسا دمور، که فارغالتحصیل دانشگاههای ییل و میشیگان است، با ترکیب علوم اعصاب و تجربیات بالینی خودش، نقشهای عملی برای عبور از طوفان نوجوانی ارائه میدهد. او میگوید نوجوانی دیوانگی نیست، بیماری هم نیست، بلکه یک دورهٔ تکاملیِ ضروری از زندگی است.دمور بهخوبی توضیح میدهد که اگر از رفتارهای فرزند نوجوانتان متحیر و مستأصل شدهاید و نمیدانید باید چه کار کنید، خوب است بدانید که همۀ این رفتارها برخاسته از تحولات مغزی اوست، نه بدنهادی و شرارت ذاتی.
طغیانهای هیجانیِ نوجوانان را میتوان به خودشناسی تبدیل کرد، و حتی درگیری و تعارض خانوادگی میتواند مهارتهای ارتباطی را تقویت کند، و اشکهای نوجوانتان میتواند راههای جدیدِ دیدن جهان را به او نشان دهد.
اگر از رفتارهای پیشبینیناپذیرِ فرزند نوجوانتان کلافه و سردرگم شدهاید، میترسید رابطهتان با او خراب شود، و میخواهید بدانید چه زمانی باید نگران باشید و چه زمانی نه، این کتاب برای شماست.