بخش پنجم: چند نکته کاربردی دیگر برای مؤثرتر شدن کلاسهای مجازی
در کنار ایجاد حضور تدریس، اجتماعی و شناختی و همچنین رعایت آداب حضور در کلاس، چند نکته عملی دیگر نیز میتواند به بهبود کیفیت یادگیری در کلاسهای مجازی کمک کند.
1. کوتاهتر کردن بخشهای توضیح معلم
در کلاس مجازی تمرکز دانشآموزان زودتر کاهش مییابد. بهتر است توضیحهای طولانی به بخشهای کوتاه (حدود 5 تا 10 دقیقه) تقسیم شود و بین آنها سؤال، مثال یا فعالیت کوتاه قرار گیرد.
2. استفاده بیشتر از سؤال به جای توضیح یکطرفه
به جای اینکه معلم بیشتر صحبت کند، بهتر است با سؤالهای متنوع دانشآموزان را وارد فرایند یادگیری کند. سؤالها باعث فعال شدن ذهن دانشآموزان میشود.
3. استفاده از مثالهای نزدیک به زندگی دانشآموزان
وقتی مطالب درسی با تجربههای روزمره دانشآموزان مرتبط شود، درک و یادگیری آنها بیشتر میشود.
4. درگیر کردن دانشآموزان ساکت کلاس
در هر جلسه میتوان از چند دانشآموز که کمتر صحبت میکنند نیز نظر خواست تا همه در فرایند یادگیری مشارکت داشته باشند.
5. استفاده از فعالیتهای کوتاه کلاسی
برای مثال:
- یک سؤال چهارگزینهای کوتاه
- یک تمرین سریع در دفتر
- درخواست از دانشآموزان برای نوشتن پاسخ در چت
این فعالیتها باعث میشود کلاس حالت فعالتری پیدا کند.
6. خلاصهنویسی توسط دانشآموزان
گاهی از دانشآموزان بخواهید در پایان کلاس، مهمترین نکتهای را که یاد گرفتهاند در یک جمله بنویسند یا بیان کنند. این کار به تثبیت یادگیری کمک میکند.
7. مشخص بودن قوانین کلاس مجازی
بهتر است قوانین ساده و مشخصی برای کلاس وجود داشته باشد؛ مانند:
- زمان ورود به کلاس
- نحوه سؤال پرسیدن
- نحوه ارسال تکالیف
-زمان هایی برای روشن کردن دوربین دانش آموزان و در طول کلاس
وقتی قوانین روشن باشد، مدیریت کلاس برای معلم آسانتر خواهد بود.
8. ایجاد فضای احترام و امنیت در کلاس
دانشآموزان زمانی بیشتر مشارکت میکنند که بدانند پاسخ آنها اگر اشتباه باشد با احترام شنیده میشود. فضای امن یادگیری باعث افزایش اعتماد به نفس و مشارکت میشود.
9. تأثیر روشن بودن دوربین
وقتی دانشآموزان دوربین خود را روشن میکنند چند اتفاق مهم رخ میدهد:
- افزایش حس حضور واقعی در کلاس
دیدن چهره دانشآموزان باعث میشود کلاس شبیهتر به کلاس حضوری شود و ارتباط انسانی قویتری شکل بگیرد.
- افزایش توجه و تمرکز دانشآموزان
پژوهشهای آموزشی نشان میدهد زمانی که دانشآموز دیده میشود، احتمال درگیر شدن او با فعالیتهای دیگر کمتر میشود و تمرکز بیشتری بر کلاس دارد.
- تقویت ارتباط معلم و دانشآموز
معلم میتواند از طریق حالت چهره و واکنشها بهتر متوجه شود که آیا دانشآموزان درس را فهمیدهاند یا نه.
- افزایش مشارکت در کلاس
دانشآموزانی که تصویرشان در کلاس دیده میشود معمولاً راحتتر در گفتوگوها و پاسخ به سؤالها مشارکت میکنند.
جمعبندی نهایی
کلاس مجازی زمانی موفقتر خواهد بود که:
- معلم کلاس را بهخوبی هدایت کند (حضور تدریس)
- ارتباط و تعامل در کلاس برقرار باشد (حضور اجتماعی)
- دانشآموزان فعالانه فکر کنند و مسئله حل کنند (حضور شناختی)
در کنار این موارد، رعایت آداب حضور در کلاس و استفاده از روشهای تعاملی میتواند کلاس مجازی را به یک محیط یادگیری فعال، منظم و مؤثر تبدیل کند.